Pieter E.M. Van Nieuwenhuyse

Modernisme begint met de beeldende deconstructie van het tafereel dat tot aan het realisme waarheidsgetrouw werd weergegeven. Het eindigt met de uitgepuurde basiselementen van het natuurlijke beeld. Daarna volgt het postmodernisme dat met deze basiselementen afwisselend construeert met assemblages of collages en deconstrueert met het singuliere beeld en het lelijke. Een potentieel continu proces dat alleen tot zijn einde kan komen doordat het steeds verder van het natuurlijke komt te staan, waardoor het de band met het menselijke misloopt en zichzelf daardoor irrelevant maakt.

In Primordium maak ik gebruik van de basiskleuren uit het constructivisme. Maar in plaats van met deze kleuren aan constructie of deconstructie te doen maak ik een retroactieve beweging. Je zou kunnen stellen dat ik het tafereel reconstrueer dat de modernisten hebben gedeconstrueerd. Ik selecteerde daarbij drie diepgewortelde landschappelijke en primordiale oerverschijnselen: het dorp, de rede en de hoekboom. De rede staat symbool voor het vinden van een nieuwe ankerplaats in de tijd. Het dorp staat symbool voor de recreatie van de toekomstige gemeenschap. Tenslotte staat de hoekboom symbool voor de nieuwe grens die men in de toekomst zal moeten vastleggen en dus voor de markering van de hernieuwde tijd. In Primordium maak ik gebruik van pastiche. Daarbij schilderde ik in mijn eigen stijl schilderijen na van Die Brücke, Der Blaue Reiter en de Vlaamse Expressionisten, waarin mijn drie oerverschijnselen voorkwamen. Zo gaf ik het retroactieve aspect en de reconstructie een extra dimensie. Mijn eigen stijl is naar mijn inziens gegroeid naar een schilderkunstige variant van de klare lijn in de Brusselse school. Ik volg daarbij min of meer een leesbare kleurencode: geel voor licht, stil water en klare dag, rood voor schemer, aarde, hout en riet, blauw voor nacht, stromend water en muren, groen voor rots, gras en het loof van bomen en struiken. Symbolisch staat geel voor het heden, rood voor het verleden en blauw voor de toekomst.

Met het expressionisme maak ik een verbinding met alle animistische culturen in tijd en ruimte. Doordat het expressionisme net abstract genoeg is breekt het met de beeldende tradities van de cultuur die onze contreien heeft gedomineerd. Het is daarentegen net niet abstract genoeg om zich los te rukken van het natuurlijke. Dit is de reden dat het expressionisme de kop zal blijven opsteken tot in onze contreien de tijd van het animisme wederom aanbreekt. Het animistisch verlangen zal alleen maar aan kracht toenemen.