Pieter E.M. Van Nieuwenhuyse

In een god die immanent is moet men niet geloven. Een dood verklaarde god verliest echter zijn immanentie waardoor het transcendeert uit het hier en nu. In de romantiek tracht men de nu bovennatuurlijke god terug immanent te maken door in hem te geloven en hem in de natuur te laten verschijnen. In de daaropvolgende periode ageert men tegen deze valse realiteit. In het realisme aanvaard men de dood van god en tracht men de realiteit te doorgronden. Hier start de fenomenologie.

De fenomenologie tracht de werkelijkheid te ontrafelen door de ervaring te ontdoen van het persoonlijke en het culturele; alleen in de pure ervaring kan men ware kennis en betekenis vinden. De realisten zetten de eerste fenomenologische stap. Ze tonen het vereenvoudigde beeld van de dagdagelijkse mens. De modernisten zetten de tweede stap door het vereenvoudigde beeld te ontmantelen. De postmodernisten zetten de derde stap door het ontmantelde beeld te ontdoen van zijn waarden. Elke van deze drie fenomenologische tijdsperiodes denkt echter de pure fenomenologie te hebben bereikt, waardoor zij vanuit hun nieuwgevormde kennis een nieuwe realiteit denkt te kunnen construeren.

Men heeft dan wel de dood van god aanvaard, wat men niet aanvaarden kan is de leegte die de dode god achterlaat. In de drie eerste fenomenologische periodes tracht men een substituut voor de dode god te construeren. De realisten romantiseren de lagere klassen, de modernisten maken een geassembleerde orde en de postmodernisten geloven in een geassembleerde wanorde. De pure fenomenologie kan echter alleen slagen als het ook gespeend is van verwachtingen. Men moet de leegte achtergelaten door de dode god de tijd geven om zichzelf te vullen. De pure fenomenologie kan alleen waar zijn als het zich houdt bij de primordiale bouwstenen van de wereld. Het is dan aan het volk om deze bouwstenen van onderuit op elkaar te stapelen en de werkelijkheid opnieuw vorm te geven. Daar kan gemakkelijk duizend jaar overheen gaan.

Verschijnselen is een serie van natuurlijke en culturele primordiale fenomenen die als bouwstenen kunnen dienen voor een hernieuwde primitieve wereld, zonder echter zelf te gaan bouwen. Het is de realisatie van de vierde periode in de fenomenologie: het primordialisme. In Primordium, de daaropvolgende serie, begin ik wel te bouwen. Primordium behoort dus niet meer tot het primordialisme, maar tot de aansluitende periode van het animisme waarin waarden opnieuw met elkaar verbonden worden en de ontwaarde waarden opnieuw tot leven worden gewekt.